Drie scholen onder één dak: samen, maar toch apart

Door Mark Alphenaar

In de jaren ’70 van de twintigste eeuw groeide Alkmaar snel. Huiswaard I, II en III werden gebouwd en elke wijk kreeg zijn eigen voorzieningen, waaronder basisscholen. Voor Huiswaard III (de Horn-Zuid) wilde de gemeente graag een centraal gelegen scholencomplex met daarin Rooms-Katholiek (Het Kompas), Protestants-Christelijk (Koningin Juliana) én openbaar (De Meerpaal) onderwijs. Toen uniek voor Alkmaar.

Eerste gesprekken tussen de gemeente en de besturen van de verschillende scholen begonnen in 1975. In verschillende overleggen besprak men de wensen en zorgen van alle partijen. Men zag zeker in dat er voordelen waren aan de samenwerking, maar de belangrijkste wens was toch wel dat de scholen een eigen identiteit zouden behouden. De gemeente nam het ontwerp van het gebouw op zich. Gekozen werd voor een complex waar zelfstandigheid en ruimtelijke uitwisselbaarheid mogelijk waren. Zo  zouden op de eerste etage de gezamenlijke ruimtes komen voor de bibliotheek, schooldokter en een remedial teacher. Rondom de scholen waren verschillende speelplaatsen gepland voor onder-, midden- en bovenbouw. Op het 25.000 m2 grote terrein zouden daarnaast nog twee gymnastieklokalen verrijzen. Kunstenaar Eugene Terwindt ontwierp kleurige kunstwerken die tevens dienden als speelplek en afscheiding. Al snel na de oplevering bleek echter dat de waterafvoerputten in de kunstwerken snel verstopt zaten. In het kunstwerk bij Het Kompas bleek niet eens een put aanwezig. Hierdoor ontstonden bij regen diepe bassins met water en ouders en docenten maakte zich zorgen over eventuele ongelukken. Er werd daarom besloten de diepste gedeelten op te hogen. Ook werden de kleurvlakken opnieuw geschilderd, de eerder gebruikte verf bleek namelijk veel te snel te slijten.

Samenwerking tussen de scholen begon eigenlijk al voordat het gebouw klaar was. Naast de bouwplaats werd een noodgebouw neergezet waar docenten van de verschillende scholen les gaven aan de enkele leerlingen die er al waren. Toen het nieuwe pand vanaf 30 juni 1978 kon worden betreden ontbrak er nog wel het een en ander aan de inrichting en hebben docenten nog dagen staan te klussen. Zo kon nog ternauwernood voorkomen worden dat de gordijnen dezelfde grijze kleur kregen als de vloerbedekking. De nieuwe gordijnen met meer kleur hebben het zelfs nog uitgehouden tot 2015!

Trossen los!
Op 7 november 1979 was dan eindelijk de officiële opening van het hele gebouw waarbij bijna alle Alkmaarse schoolhoofden en belangrijke schoolbestuurders aanwezig waren. Er waren maar liefst vijf sprekers. Volgens de aanwezige journalist van de Alkmaarsche Courant viel op dat de sprekers van de drie verschillende scholen voornamelijk een warm pleidooi hielden voor hun eigen winkel en het woord ‘samenwerking’ weinig werd genoemd. De openingshandeling werd verricht tijdens de opvoering van een klein toneelstukje waarbij twee schepen het decor vormden. Halverwege de voorstelling weigerde de bemanning van de schepen de trossen los te gooien, omdat een kompas aan boord ontbrak. Toen kwam de aanwezige inspectrice voor het kleuter- en lager onderwijs, mevrouw M. Wagener-Postma, in actie. Zij bood de schipper een kompas aan en toen gingen de schepen op weg. Samen, maar toch apart. Dit symboliseerde het gekozen samenwerkingsverband tussen de scholen. Overigens ontbrak de Protestants-Christelijke boot. De Koningin Julianaschool had namelijk al eerder haar openingsfeestje gehad in aanwezigheid van een dominee.

Rood, oranje of blauw?
Dat er drie schakeringen onder één schooldak waren, maakten sommige ouders wel een beetje zenuwachtig. Er zouden wel eens ruzies of vechtpartijen kunnen ontstaan. Gelukkig waren de schoolpleinen redelijk van elkaar gescheiden en ernstige misstanden hebben zich nooit echt voorgedaan, op een enkel sneeuwballengevecht na dan. Door de gekozen kleurstelling van de scholen was het wel gebruikelijk om te zeggen dat je van de rode (Het Kompas), oranje (Koningin Julianaschool) of blauwe school (De Meerpaal) was.

De eerst jaren ging het de scholen voor de wind. De wijken rondom de school werden een voor een opgeleverd en dat betekende meer leerlingen. Het werd zelfs zo druk dat er weer een noodlokaal gebouw moest worden. Ook de geplande bibliotheek op de eerste verdieping kwam er niet, omdat de ruimte gebruikt moest worden voor diverse andere activiteiten. Gebroederlijke samenwerking tussen de scholen is er wel altijd gebleven. Regelmatig leende men wel wat van elkaar en in de beginjaren lunchte men ook regelmatig samen. Ook het eerste lustrumfeest vierde men groots samen. Op 30 juni 1983 werden er ballonnen opgelaten vanaf het sportveld en was er een grote optocht met fanfare over de Wielingenweg.

Verlaten schoolpleinen
Maar tijden veranderen. Nieuwe wijken, zoals Daalmeer en de Vroonermeer, werden gebouwd inclusief scholen. Kinderen werden groot, wijksamenstellingen veranderden en uiteindelijk liepen de  leerlingenaantallen terug. De Meerpaal werd de De Vlieger en de Koningin Julianaschool werd het Oranjehof. Beiden hebben het echter niet gehaald en moesten sluiten. Rondom het scholencomplex maken de lege schoolpleinen nu een desolate indruk en grote delen van het gebouw kregen een andere invulling. Zo staat een deel van de Meerpaal leeg en in het andere deel bevinden zich kantoren van het Skoa (Stichting Kinderopvang Alkmaar). Lokalen van de Koningin Julianaschool worden nu gebruikt door ‘Klas op Wielen’ (opvang voor kinderen met ernstig meervoudige handicaps ) en kinderopvang ‘Het Kraaiennest’. Inmiddels begint het leerlingenaantal bij de laatst overgebleven school, Het Kompas, echter weer toe te nemen. Wie weet dat straks weer alle schoolpleinen bruisen van het jeugdige leven.

Dit artikel is mede tot stand gekomen dankzij de herinneringen van Els Velzeboer. Zij is sinds het allereerste begin werkzaam bij Het Kompas en werkt daar nu nog steeds. Ook leverde zij enkele fraaie foto’s.

verlaten

2016, de schoolpleinen van de voormalige Meerpaal en Koningin Julianaschool liggen er verlaten bij. Foto: Regionaal Archief Alkmaar. CC0-licentie.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s