Het digitale (stenen) tijdperk

Misschien weet je het nog wel, de aanschaf van je eerste computer. Misschien was het wel een Commodore 64, MSX, TSR-80 of IBM PC. Maar dan? Grote kans dat je in Alkmaar naar een computerwinkel ging waar je floppy’s, spelletjes, programma’s en randapparatuur kon kopen.

In de loop van tijd heeft Alkmaar vele computerzaken gekend. Zo maar een paar die je misschien nog wel kent: Bakker Dijk, Accom, Alcco, Halco, Escom of Vobis. Voor spelletjes gingen de meesten gamers waarschijnlijk naar de Pleasure Zone aan het Canadaplein, Endel, Bart Smit of V&D. Maar voordat je een spelletje kocht van je zakgeld, was het wel goed om even de recensies te lezen in één van de tijdschriften die zich daar in specialiseerde: o.a. Hoog Spel, de Software Gids, Commodore Info of de PC Format. De rekken in de boekenwinkels lagen er vol mee.

In Alkmaar e.o. waren vele computerclubs actief. Hier leerde men programmeren in BASIC, aan hardware sleutelen en natuurlijk spelletjes kopiëren. De bekendste landelijke club met lokale afdelingen was toch wel de HCC (Hobby Computer Club). Deze organiseerde jaren lang ook de HCC-dagen in Utrecht.  Als dit evenement werd gehouden, dan was er een grote kans dat je op het station van Alkmaar heel veel mannen (want dat waren het meestal) zag lopen met tasjes vol met folders, flyers, floppy’s en complete 19” monitoren. Naast spelletjes en programma’s kopen, kon je ook via het radioprogramma Hobbyscoop programma’s opnemen. Cassetterecorder naast je speakers houden en je had zo een leuk programma binnen.

Scholen zagen in de jaren ’80 ook in dat kinderen het werken met computers moest worden bijgebracht. Zo werkt men op de basisschool De Kring in 1984 al met een Philips P2000 en had de St. Radboudschool in Heiloo een flink aantal Macintosh computers staan. Kinderen leerden tekstverwerken, hoe een computer werkte en als de leraar niet keek, hoe je de toetsen op het toetsenbord kon verwisselen. Computers op scholen waren in de jaren ’80 en ’90 dusdanig bijzonder dat de Alkmaarsche Courant er regelmatig aandacht aan schonk.  Zelfs nog in 1995 toen het Alkwaard College een heel nieuw computerlokaal kreeg.

Maar tijden veranderen. Weg zijn de grote dozen vol met boekjes, flyers, floppy’s of cassettes als je een spelletje kocht, weg zijn de meeste winkels met vitrinekasten vol met geluidskaarten,modems en cd-romspelers en de computerclubs hebben grotendeels plaatsgemaakt voor online helpdesks en zelfhulp websites.

Wie nu nog aan zijn computerspullen wil komen, moet naar de Mediamarkt of een van de weinige kleine computerwinkels die er nog zijn. Heel veel gaat tegenwoordig online, wat zijn voordelen heeft, maar velen verlangen stiekem wel eens terug naar die ‘goede oude tijd’. Iets wat we terug zien in de groeiende populariteit in retro-gaming en evenementen die daarmee te maken hebben.

Door Mark Alphenaar

Advertenties

Menno Grondsma, ‘Dertig artiesten in acht minuten’

Alkmaarse wereldster wilde de revue laten herleven

Veel Alkmaarders hebben hem op zien treden, de internationaal bekende revuester Menno Grondsma. Geboren in 1913 op de hoek Dijk-Voordam was hij als zoon van de directeur van de kaasfabriek Karperton  voorbestemd voor een loopbaan in de kaas. Hij bezocht de Alkmaarse HBS en daarna de Handelsschool en ging aan de slag in de kaasfabriek. Maar het zou anders lopen.

Grondsma

Menno Grondsma als Al Jolson tussen de affiches, in 1953 ‘Top of the Bill’ in Nice. Fotolicentie: CC-BY. Vervaardiger onbekend. Collectie Regionaal Archief Alkmaar.

Als kind organiseerde hij al voorstellingen. In de garage naast het ouderlijk huis vertoonde hij films, bezoekers betaalden vijf cent en zaten op kaasplanken ondersteund door kaastonnetjes. Tijdens zijn HBS-tijd schreef hij voor de leerlingenvereniging Vokzos een revue waarin hij zelf optrad als parodist, wat hij herhaalde tijdens zijn Handelsschooltijd (Pacivolo). Via zijn vader Gerrit, actief bestuurslid van de 8 Oktobervereniging, raakte hij als samensteller betrokken bij de eerste 8 Oktoberrevue, waarin hij met zijn vader en zijn vrouw Tine meespeelde. Dankzij het succes werd er elk jaar een revue georganiseerd.  In 1941 bleek de belangstelling zo groot dat er zelfs extra avonden in het Gulden Vlies georganiseerd moesten worden. Het succes werd zelfs opgepakt door de Hilversumse radiozender, die fragmenten van de revue uitzond!

kaasfabriek

De nieuwe kaasfabriek in de jaren dertig. Fotolicentie CC-BY. Vervaardiger onbekend. Catalogusnummer: FO1007117 Collectie Regionaal Archief Alkmaar.

Menno trad op als zanger, imitator, goochelaar en sneltekenaar. Vooral zijn imitaties van sterren als Louis Davids, Willy Derby en Marlene Dietrich waren succesvol. Met zijn eigen gezelschap, De Bonte Spelers, trad hij op door heel Noord-Holland totdat in 1942 de oorlogsomstandigheden daar een einde aan maakten.

Na de oorlog verliet hij de kaasfabriek en stortte zich met een nieuw gezelschap, De Toverbal, helemaal op het artiestenvak. Door de nog jonge Toon Hermans (zelf begonnen als imitator van de toen bekende artiest Johan Buziau), werd Menno in 1946 naar het Amsterdamse gezelschap ‘Theater Plezier’ van Floris Meslier gehaald. Dit gezelschap was ook verbonden aan het populaire radioprogramma ‘De bonte dinsdagavondtrein’, waar Menno als quizmaster van de quiz ‘Quitte of Dubbel’ landelijke bekendheid verwierf.

Zijn bijzondere act als imitator en parodist viel al snel op en leidde tot optredens in vele landen, van Amerika tot Egypte. En hij zou met vele beroemdheden op het toneel staan, zoals Paul Anka, Nana Mouskouri, Catharina Valente en Jacques Brel. Hij imiteerde met veel succes artiesten als Louis Armstrong, Dean Martin, Josephine Baker, Leo Fuld en Tino Rossi. Dertig artiesten in acht minuten, met als slotstuk Grondsma die zich op het podium vliegensvlug zwart schminkte en zijn optreden beëindigde als Al Jolson.

Het hoogtepunt van zijn carrière lag in de jaren vijftig. De opkomst van de televisie leidde tot minder interesse voor de revue. ‘We zijn opgevreten door de televisie’, zei Menno later en om te kunnen blijven werken moest hij uitwijken naar een van de laatste revuetheaters in Duitsland. In 1972 had hij daar zijn duizendste optreden.

Eind jaren zeventig stopte hij en vestigde zich te Bergen. Maar hij kon niet wennen aan het leven zonder podium en in 1981 huurde hij voor eigen risico twee avonden het Alkmaarse Vest-theater om zijn 35-jarig jubileum te vieren. Hij stelde een programma samen met regionale (De Waagzangertjes) en nationale artiesten (Eddy Christiani, Imca Marina, Herbert Joeks), opgefleurd met oude kleurenfilms van Alkmaar die zijn vader had gemaakt. Hij bracht ook een hommage aan de bekende medewerkers van de oude 8-Octoberrevue’s als Piet Cloeck, Kees Stet, Guus Verhoeven en Jo Fakkel. Zelf was hij met zijn parodieën, goocheltrucs, sneltekenact en komische buikspreker het middelpunt. Hij wist zeker dat het een groot succes zou worden, zo leuk dat hij zelfs ‘natte broeken’ voorspelde.  Hij zag het als een comeback van zowel hemzelf als de revue.

Ondanks de gemengde ontvangst bleef hij positief en probeerde het de jaren erna nog een paar keer. Zoals in 1985, 72 jaar oud, met de revue ‘Die goede ouwe tijd’. Het was zijn zoveelste come-back, maar een groot succes werd het niet. Het grote publiek bleef weg, zijn act als zingende goochelaar viel tegen en het programma duurde te lang. ‘Terreur van de middelmaat’,  oordeelde een recensent, ondanks zijn respect voor de oude meester. Ook de niet onverdienstelijke optredens van acts uit de regio zoals de Midway Singers, Accordeana, Operettevereniging Akersloot/Uitgeest, de City Guards, en de modeshow van de Witte Markies konden de avond niet redden. Een andere recensent besloot met de opmerking: ‘Na deze revue, die ook financieel een debacle werd, lijkt voor Menno definitief het doek gevallen. Misschien is het wel beter zo…’

Een onverdiend einde van de roemrijke carrière van deze rasartiest. Drie jaar later (1988) zou hij overlijden. Alleen zijn plakboeken resteerden toen nog als herinnering aan zijn roemrijke carrière.

Door Paul Post

Hoe het Scharlo het verloor van het verkeer

Let op! 
Graag het vriendelijke verzoek aan iedereen die foto’s van deze pagina afhaalt: let op de fotolicentie! De meeste foto’s hebben een CC-BY of CC-BY-ND licentie. Opslaan en delen mag, maar vermeld de bron (meestal het Regionaal Archief Alkmaar) en als die bekend is, de fotograaf. Alvast bedankt.


Geregeld bezoeken mensen de studiezaal van het Archief om meer te weten te komen over het verleden van hun straat. Maar hoe zit het eigenlijk met de straat van het Archief zelf? Het Scharlo lijkt op het oog één met de Bergerweg. Toch blijkt uit het naamsverschil een eigen verleden. Maar wel altijd in dienst van het verkeer van en naar de stad.

scharloo-1923-2017

De smalle ingang van het Scharlo aan de kant van de Geesterweg in de huidige situatie. Fotolicentie: CC-BY. Vervaardiger Timewarp: Regionaal Archief Alkmaar. Catalogusnummer oude foto: FO 1002968.

Lees verder

Schijndoden en bekende Alkmaarders

Let op! 
Graag het vriendelijke verzoek aan iedereen die foto’s van deze pagina afhaalt: let op de fotolicentie! De meeste foto’s hebben een CC-BY licentie. Opslaan en delen mag, maar vermeld de bron (meestal het Regionaal Archief Alkmaar) en als die bekend is, de fotograaf.

Bijna 190 jaar begraven op de Algemene Begraafplaats

panorama

Panorama van vak A met Protestantse eigen graven. Licentie CC-BY. Foto: Regionaal Archief Alkmaar

Als je voor 1829 in de Grote Kerk van Alkmaar kwam was er een kans dat je er weer misselijk uit kwam. Het was namelijk gebruikelijk mensen te begraven binnenin de kerk, voornamelijk de welgestelden. De ‘normale’ burgers kregen vaak een plekje op het stadskerkhof dat naast de kerk lag. Het probleem was dat de ontbindende lijken net onder de vloer een enorme stank konden verspreiden en zelfs geluiden produceerden tijdens het vergaan. Verandering was echter op komst.

Lees verder

Het Alkmaarse Victoriebeeld 140 jaren jong

Frans Stracké,

Frans Stracké, de beeldhouwer van Victorientje. Collectie Regionaal Archief Alkmaar

Let op! 
Graag het vriendelijke verzoek aan iedereen die foto’s van deze pagina afhaalt: let op de fotolicentie! De meeste foto’s hebben een CC-BY licentie. Opslaan en delen mag, maar vermeld de bron (meestal het Regionaal Archief Alkmaar) en als die bekend is, de fotograaf.

‘Een gezonde stevige deern’

In het enkele jaren geleden fraai opgeknapte Victoriepark staat nu al 140 jaar het beeld van de godin Victoria, in Alkmaar vaak liefkozend Victorientje genoemd. Het beeld heeft veel te lijden gehad van het Alkmaarse klimaat van luchtverontreiniging en vernielzucht. Net als bij echte oude dames geldt ook bij Victorientje, dat alleen op enige afstand de oorspronkelijke schoonheid nog zichtbaar is.

Het beeld heeft een interessante geschiedenis, die begon in 1872. Een breed samengestelde feestcommissie die de viering van driehonderd jaar Alkmaars Ontzet organiseerde, vond dat er een blijvend gedenkteken moest komen aan de gebeurtenissen van 1573. Elders in Nederland – in Heiligerlee, Den Briel en Leiden – waren er in die tijd soortgelijke initiatieven, allemaal met het doel om belangrijke gebeurtenissen uit de Tachtigjarige Oorlog te herdenken.

Lees verder