Het Alkmaarse Victoriebeeld 140 jaren jong

Frans Stracké,

Frans Stracké, de beeldhouwer van Victorientje. Collectie Regionaal Archief Alkmaar

Let op! 
Graag het vriendelijke verzoek aan iedereen die foto’s van deze pagina afhaalt: let op de fotolicentie! De meeste foto’s hebben een CC-BY licentie. Opslaan en delen mag, maar vermeld de bron (meestal het Regionaal Archief Alkmaar) en als die bekend is, de fotograaf.

‘Een gezonde stevige deern’

In het enkele jaren geleden fraai opgeknapte Victoriepark staat nu al 140 jaar het beeld van de godin Victoria, in Alkmaar vaak liefkozend Victorientje genoemd. Het beeld heeft veel te lijden gehad van het Alkmaarse klimaat van luchtverontreiniging en vernielzucht. Net als bij echte oude dames geldt ook bij Victorientje, dat alleen op enige afstand de oorspronkelijke schoonheid nog zichtbaar is.

Het beeld heeft een interessante geschiedenis, die begon in 1872. Een breed samengestelde feestcommissie die de viering van driehonderd jaar Alkmaars Ontzet organiseerde, vond dat er een blijvend gedenkteken moest komen aan de gebeurtenissen van 1573. Elders in Nederland – in Heiligerlee, Den Briel en Leiden – waren er in die tijd soortgelijke initiatieven, allemaal met het doel om belangrijke gebeurtenissen uit de Tachtigjarige Oorlog te herdenken.

Lees verder

De dijken doorgestoken!

We weten allemaal dat het einde van de Spaanse belegering in 1573 veel te maken had met wateroverlast. Maar hoe zat dat nou precies? Welke dijken zijn er doorgestoken, welke sluizen open gezet? En wanneer precies? Laten we de feiten eens op een rijtje zetten.

Al heel snel na de komst van het Spaanse leger naar Alkmaar werd er gesproken over het doorsteken van dijken en het openzetten van zeesluizen als een middel om de Spanjaarden weg te jagen. Op 1 september werden in Alkmaar brieven van Sonoy ontvangen, waarin deze berichtte dat hij dat hij al diverse sluizen had doen openen en ook niet zou aarzelen om de zeedijk bij Medemblik door te steken, als dit nodig mocht zijn.

Maar Sonoy kon niet alles alleen beslissen. Begin september vertelde hij aan stadstimmerman Van der Mey dat hij het land onder water had willen zetten, maar dat de afgevaardigden van de steden in het Noorderkwartier dit niet hadden willen toestaan. Sonoy adviseerde Van der Mey naar Hoorn te gaan waar de afgevaardigden vergaderden en daar de Alkmaarse belangen te verdedigen. Van der Mey volgde het advies op, met – uiteindelijk – positief resultaat.

belegschilderij

Detail van het belegschilderij van Cluyt met het gezicht op Alkmaar vanuit het noorden. Goed is te zien dat de velden onder water stonden. Licentie: CC-BY. Collectie Stedelijk Museum Alkmaar

Lees verder

De BLO-school in het Victoriepark

Vroeger kende de schoolmeester verschillende manieren om orde in de klas te houden. Als een kind zich niet gedroeg, wierp hij hem de pechvogel toe. De stoffen vogel moest hem worden teruggegeven waarna de leerling klappen kreeg. Leerlingen die een stommiteit hadden begaan, kregen het ezelsbord om de nek gehangen. Maar al te vaak ging het om kinderen met minder verstandelijke vermogens. Voor hen was de schoolgang een dagelijks terugkerende martelgang.

Lees verder